Żeby otworzyć rachunek bankowy we Francji, musisz mieć justificatif de domicile na swoje nazwisko. Bez tego będzie to raczej niemożliwe. Piszę tak opierając się o wizyty w kilku bankach i wyposażeniu w dossier podobne do wynajmu mieszkania, ale bez justificatif de domicile. Niestety było to nieustające pasmo porażek. Nie pomogło nic: długa i dobra historia w polskim banku z francuskimi korzeniami, dochody nie na poziomie najniższej krajowej. Nie masz potwierdzenia zamieszkania we Francji, nie płacisz tu podatków? Bardzo nam nie jest z tego powodu przykro, ale konta nie otworzymy. Dla ścisłości: opisany przypadek dotyczy osoby dorosłej, nie studenta lub ucznia.
Sytuacja przedstawia się lepiej, jeśli już masz za sobą pierwsze doświadczenia z francuską biurokracją, wynajęte mieszkanie, podpisaną umowę z dostawcą energii, a co za tym idzie- justificatif de domicile.
Wówczas masz 3 opcje otworzenia konta bankowego: w banku tradycyjnym, internetowym lub neobanku. Rynek bankowy we Francji jest znacznie mniej rozproszony niż w Polsce, a ciekawostką jest że wiodące banki tradycyjne mają swoje własne marki banków internetowych. Nie dotyczy to Banque Populaire, którego zaawansowanie technologiczne jest gdzieś pomiędzy erą kamienia łupanego a czasami Ludwika XIV.
| Bank tradycyjny | Brand internetowy |
|---|---|
| BNP Paribas | Hello Bank |
| Crédit Agricole | BforBank |
| Société Générale | Bursorama |
| Crédit Mutuel | Fortuneo / MonaBanq |
| Banque Populaire | – |
Opłaty bankowe
Delikatnie rzecz ujmując to rozbój w biały dzień. W bankach tradycyjnych miesięczna opłata za podstawową kartę debetową wynosi 7-10€, w internetowych około 5€, ale są niższe miesięczne limity płatności kartą. Tak, to znaczy że nie możesz wydać całej kasy z konta, tylko tyle na ile limit pozwala. Owszem są opcje tańsze, ale zazwyczaj związane z koniecznością zadeklarowania wyższych wpływów, co na początku nowego życia we Francji często może być trudne do zrealizowania.
Banki tradycyjne
W przypadku banków tradycyjnych musisz liczyć się z tym, że bank poprosi o dostarczenie dokumentów:
- paszport / dowód
- justificatif de domicile
- 3 ostatnie wyciągi z obecnego banku (jeśli chcesz zmienić bank)
- ostatnie zeznanie podatkowe (jeśli jest)
- pasek wypłaty lub inny dokument potwierdzający przychody
- umowa o pracę / współpracę
Potem w trakcie spotkania na pewno padną dodatkowe pytania, ale powiedzmy, że proces jest do przebrnięcia bez większych problemów. Oczywiście jeśli przedstawisz więcej dokumentów, które cię mogą uwiarygodnić w oczach banku, tym lepiej.
Czy można to jakoś obejść?
Może zdarzyć się sytuacja, że masz sensowne dossier ale bank odmawia bo się komuś w oddziale komplikator włączył, albo rano bagietka mu źle weszła. Rozwiązaniem może być (w praktyce zadziałało w Banque Populaire) udanie się do banku z zaufaną osobą, która już ma tam konto i otwarcie nowego rachunku, którego będziesz współwłaścicielką / współwłaścicielem. To chyba jedyne wyjście awaryjne. Powoływanie się na bycie potomkiem Napoleona i wicemistrzostwo dzielni w jedzeniu ostryg na czas nie daje niestety punktów bonusowych 😉
Banki internetowe
Procedura podobna jak do tradycyjnych, tylko procedurę przechodzisz online i potem jakiś kłasątożerca finalnie zatwierdza umowę. Dodatkowo, mimo że są utworzone przez banki tradycyjne, raczej nie będzie możliwości załatwienia czegoś w oddziale. Podobno BNP Paribas obsługuje swoich klientów Hello Banku w placówkach, ale nie jest to informacja potwierdzona na dzisiaj.
Mają rozmach…
Update: francuska biurokracja atakuje z nienacka
Za każdym razem, kiedy myślę że poziom absurdu francuskiej biurokracji sięgnął maksimum, życie daje mi z liścia. Dzisiaj dowiedziałem się, że do otwracia konta bankowego jest niezbędny mój akt urodzenia. Tak… akt urodzenia… Po co? Nie wiem. Teraz czekam aż poproszą o tłumaczenie przysięgłe tego dokumentu, bo na szybko byłem w stanie wysłać tylko odpis skrócony po polsku. Jak nie zażądają będę bardzo zaskoczony:) [EDIT: wersja PL okazała się wystraczająca]
Neobanki
Jeżeli twoja sytuacja nie pozwala na otworzenie konta w banku tradycyjnym lub internetowym, masz trzecią opcję: neobank, czyli instytucja świadcząca usługi w 100% przez internet, np. Revolut, Shine, N26 czy Quonto. Procedura wysłania wniosku o otwarcie rachunku to kwestia około 30 minut klikania w appce. Fizycznie rachunek jest uruchamiany po 3-4 dniach, do tego jest karta płatnicza. Biurokracja ograniczona do minimum.
RIB (relevé d’identité bancaire)
Przerobiłem opcję neobanku i okazało się to całkiem dobrym rozwiązaniem żeby zdobyć swój pierwszy RIB (relevé d’identité bancaire). Jest on, po justificatif de domicile, drugim dokumentem niezbędnym przy załatwianiu spraw urzędowych i nie tylko.
Bo we Francji jeśli gdzieś masz podać swój numer rachunku bankowego, nie wystarczy że go podyktujesz. Albo podasz na kartce, na której osobiście i starannie zapiszesz niezbędne dane. Nie ma tak dobrze, nie we Francji. Tutaj nawet wyrabiając kartę Navigo Liberte+, od agenta w okienku usłyszysz: votre RIB, s’il vous plaît.
RIB, czyli dokument potwierdzający, że masz rachunek o takim numerze w takim banku. Pobierzesz go bez problemu logując się na swój rachunek bankowy.
Teraz, kiedy już masz swój RIB możesz zacząć pełni korzystać z uroków francuskiej biurokracji:)
Update:
O tym zapomnij mając konto we francuskim banku
- zmiana PIN do karty płatniczej – nie ma takiej opcji nawet w „najbardziej cyfrowo rozwiniętym banku”, jakim jest HelloBank!
- wygenerowanie potwierdzenia transakcji w PDF. Rada z infolinii: zrób sobie kliencie screena z ekranu
- księgowanie transakcji w czasie rzeczywistym- w niektórych bankach nie istnieje, w innych masz wybór czy chcesz konto z takim księgowaniem. Oczywiscie kosztuje tyle samo co „bez”
- automatyczne zaokrąglanie płatności i przelewanie różnicy na subkonto- to przerasta zdolność pojmowania tutejszych bankowców
- płatność kartą do wysokości salda- są limity miesięczne, z reguły około 2 000€ i banku nie obchodzi, że masz więcej i bardzo chcesz to wydać jednego dnia. Zrób przelew, albo zapłać czekiem
- wypłaty z bankomatów mają niskie limity- zazwyczaj 600-700€ tygodniowo. Niektóre bankomaty mają swoje własne ograniczenia, np. z bankomatu Crédit Agricole nie wypłacisz jednorazowo więcej niż 300€
- załatwienie czegoś w banku „z partyzanta”- nie polecam, bo można odejść z kwitkiem. Tu do najmniejszej pierdoły lepiej „wziąć RDV”. W Société Générale bez umówionego spotkania przyjmą cię tylko przed południem
- iść do banku w poniedziałek- chyba jak Francja długa i szeroka, wszystkie banki w poniedziałki są zamknięte. Oddać trzeba że pracują w soboty, niektóre nawet do godz. 16:00
